Matematihkan 1–10 (MAT01‑05)
Máhtudakulme ja árvustallam

Dat oahppopládna ij desti guoska

Aktijvuoda buojkulvisá

Tjielggidus

Máhtudakulme 3. jahkedáse maŋŋela

Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet

  • Åvddånahttet máhttá liehket gå hábbmi, dagá jali muodugahtá ådå vuogijt, buktagav jali dievnastusáv.

     ja

    Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     vuogas subtraksjåvnå stratesjijjajt praktihkalasj aktijvuodajn

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     ja tjielggit addisjåvnå ja subtraksjåvnå aktijvuodajt ja

    Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     dav gå oajven riekkni ja tjuolmajt tjoavddá

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     multiplikasjåvnåv tállaj låhkåma baktu
  • eksperimentierit multiplikasjåvnåjn ja divisjåvnåjn árggabiejven
  • åvdåstit multiplikasjåvnåv iesjguhtik láhkáj ja målsodit daj iesjguhtik åvddånbuktemij gaskan

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     kommutatijva, assosiatijva ja distributijva dåbddomerkajt gå åtsåt ja gåvvit multiplikasjåvnå stratesjijjajt

  • Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.

     muodugasjvuodajt ja sieradusájt gå buohtastahttá stuorrudagájt, mierijt, åvddånbuktemijt ja tállajt ja

    Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     jæbddásasjmerkav ja iehpejæbddásasjmerkav

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     jæbddadættov ja balánsav praktihkalasj dilijn, åvdåstit dajt iesjguhtik láhkáj ja målsodit iesjguhtik åvdåstimij gaskan.

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     duov dáv mihttoavtadagáv guhkkudahkaj ja mássaj praktihkalasj aktijvuodajn ja vuodustit mihttoavtadagá válljimav
  • eksperimentierit ja tjielggit koordináhttavuogádagá sajustimijt
  • dahkat ja tjuovvot koordináhttavuogádagá njuolgadusájt ja dásij milta bagádallamijt ståhkamin ja spellamin

Åhpadattijn árvustallam

Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja máhtudagáv åvddånahttet matematihkan. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv fágan 3. dásen gå åtsådi ja gávnni aktijvuodajt riekknimvuogij gaskan ja adni dav tjielggitjit ietjasa ájádallamvuogijt. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå adni iesjguhtiklágásj tjuolmaj tjoavddema stratesjijjajt matematihka åtsådimen árggabiejven. Ja de vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv matematihkan gå imájdalli, gatjádalli matematihkalasj gatjálvisájt, åtsådi ja adni matematihkalasj moallánagájt ja tjielggiji ja argumentieriji ietjasa tjoavddusij åvdås.

Åhpadiddje galggá dibddet oahppijt vájkkudit åhpadussaj ja arvusmahttet oahppama mielav dan baktu jut oahppe bessi åtsådit matematihkav labudallama, ståhkama, kreativitiehta ja imájdallama baktu. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra riekknimin ja tálladádjadimen. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat ja boasstot dahkat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasij mielas bukti, ja majt buorebut nahki gå åvddåla. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv riekknimstratesjijjaj åtsådimen ja tjuolmaj tjoavddemin ja guládallama tjehpudagáv mij guosská matematihkalasj buojkuldagájda.