Matematihkan 1–10 (MAT01‑05)
Máhtudakulme ja árvustallam

Dat oahppopládna ij desti guoska

Aktijvuoda buojkulvisá

Tjielggidus

Máhtudakulme 6. jahkedáse maŋŋela

Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

    , nammadit ja biedjat desimállatállajt tállalinnjaj

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     riekknimstratesjijjajt desimállatállaj ja

    Buohtastahttet le guoradallat avtalágásjvuodajt ja sieradusájt guovte jali moatte vidjurij gaskan.

     ålles tállaj riekknimstratesjijjaj
  • formulierit ja tjoavddet tjuolmajt ietjas árggabiejves manna li desimállatálla, tsuovka ja prosenta ja tjielggit ietjas ájádallamvuogijt

  • Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.

     guovte- ja gålmådimensjunála gåvvusij dåbddomerkajt ja vuolemusdefinisjåvnåjt ja tjielggit ma li gåvvusij aktisasj dåbddomerka ja ma dajt ieridi

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     ja

    Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.

     minsstarij symmetrijjav ja dahkat kongruænssaspiedjilasstemav koordináhttavuogádagájn ja dan dagi

  • Stuorrudagáv jali dåbddomerkav mihttit la buohtastahttet dav ietjá muodugasj stuorrudahkaj jali dåbddåmærkkaj.

     gievlij radiusav, diamiehttarav ja birástagáv ja

    Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     ja argumentierit gåktu da aktij gulluji

  • Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     areála ja voluma mihtojt praktihkalasj aktijvuodajn ja åvddånbuktet dajt iesjguhtik láhkáj

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     iesjguhtiklágásj stratesjijjajt riekknitjit areálav ja birástagáv ja

    Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     dáj aktijvuodajt

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     variábelijt ja foarmmalijt åvddånbuvtátjit aktijvuodajt praktihkalasj dilijn

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     programmerima variábelijt, aktijvuodajt, ævtojt ja funksjåvnåjt åtsådittjat geometrijjalasj gåvvusijt ja skándajt

Åhpadattijn árvustallam

Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja máhtudagáv åvddånahttet matematihkan. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv fágan 6. dásen gå adni matematihkalasj buojkuldagájt guládallamin ja vuodustimen. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå adni iesjguhtiklágásj åvdåstimijt ja stratesjijjajt åtsådittjat aktijvuodajt gå barggi minsstarij, geometrijjalasj gåvvusij ja desimállatállaj. Sij vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå adni máhtov ja tjehpudagájt åtsådittjat, formulieritjit ja tjoavdátjit tjuolmajt praktihkalasj dilijn. Sij vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå resonneriji ja argumentieriji tjoavddusij ja matematihkalasj aktijvuodaj åvdås.

Åhpadiddje galggá dibddet oahppijt vájkkudit åhpadussaj ja arvusmahttet oahppama mielav dan baktu jut oahppe bessi åtsådit matematihkav sjuggelisvuoda, imájdallama ja ságastallamij baktu. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra programmierimin ja geometrijjan. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat ja boasstot dahkat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasij mielas bukti, ja majt buorebut nahki gå åvddåla. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv vuojnnet aktijvuodajt duon dán åvdåstimij ja tjuolmaj tjoavddema stratesjijjaj gaskan.