Matematihkan 1–10 (MAT01‑05)
Máhtudakulme ja árvustallam
Dat oahppopládna ij desti guoska
Tjielggidus
Máhtudakulme 5. jahkedáse maŋŋela
Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet
- ja tjielggit tsuovkajt, desimálaltállajt ja prosenta aktijvuodajt ja
Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.
dajt oajven riekkniminAdnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.
- tsuovkav oassen åbbålasjvuodas, oassen mieres ja oassen tállas tállalinjan ja
Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.
ja nammadit stuorrudagájtÁrvustallat le árvvaladdat iesjgeŋgalágásj bielij birra ássjes jali vuojnos. Máhttá aj merkahit kvalitiehtav buktagis jali prosessas árvvaladdat. Árvustallam álu vaddá mærrádusáv jali konklusjåvnåv.
- åvdåstit tsuovkajt iesjguhtik láhkáj ja målsudit iesjguhtik åvddånbuktemij gaskan
- ja
Åvddånahttet máhttá liehket gå hábbmi, dagá jali muodugahtá ådå vuogijt, buktagav jali dievnastusáv.
iesjguhtiklágásj riekknimstratesjijjajt positijva tállaj ja tsuovkaj ja tjielggit ietjas ájádallamvuogijtAdnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.
- formulierit ja tjoavddet tjuolmajt ietjas árggabiejven masi tsuovkka gullu
- dágástallat soajtádagájt ja jáhkedahtesvuodajt spellamin ja praktihkalasj aktijvuodajn ja tjadnat dajt tsuovkajda
- tjoavddet lignigijt ja ieridisájt låvgålasj resonnementaj baktu ja tjielggit majt merkaj gå tálla la ligniga tjoavdos.
- stiellit ja tjoavddet dahkamusájt riekknimárkan ma persåvnålasj økonomijjaj guosski
- formulierit ja tjoavddet tjuolmajt ietjat árggabiejven ma gulluji ájggáj
- stiellit ja programmierit álgoritmajt variábelij, ævtojt ja måhkåstimij baktu
Åhpadattijn árvustallam
Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja máhtudagáv åvddånahttet matematihkan. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv fágan 5. dásen gå åtsådi ja reflektieriji iesjguhtik matematihkalasj buojkuldagáj, åvdåstimij ja stratesjijjaj birra gå tsuovkaj barggi ja tsuovkaj ja lignigij iehpeformála tjoavddusij. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå adni máhtov ja tjehpudagájt formulieritjit ja tjoavdátjit tjuolmajt ma árggabæjvváj ja sebrudahkaj guosski. Sij vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå resonneriji ja argumentieriji tjoavddusij ja matematihkalasj aktijvuodaj åvdås.
Åhpadiddje galggá dibddet oahppijt vájkkudit åhpadussaj ja arvusmahttet oahppama mielav dan baktu jut oahppe bessi åtsådit matematihkav sjuggelisvuoda, imájdallama ja ságastallamij baktu. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra programmierimin ja tálladádjadimen. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat ja boasstot dahkat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasij mielas bukti, ja majt buorebut nahki gå åvddåla. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv åvdåstimij åtsådimen ja tjuolmaj tjoavddema stratesjijjajn ja matematihkalasj buojkuldagáj argumentierimin.