Saemiengïelesne voestesgïeline (SFS01‑06)
Maahtoeulmieh jïh vuarjasjimmie
Ij leah faamosne vg1 jïh vg2 daltesasse åvtelen 1.8.2026 raejeste
- Sjïehtesjimmie daehtie learoesoejkesjistie ållesth aalka 1.8.2026 raejeste.
- Faamoeboelhke jïh sjïehtesjimmie
- Bokmål
- Davvisámegiella
- Julevsámegiella
- Åarjelsaemiengïelese
Tjïelkestimmie
Maahtoeulmie jåa2- barkoefaageles ööhpehtimmieprogrammen mænngan
Lïerehtimmien ulmie lea learohke edtja maehtedh
- eadtjohkelaakan meatan årrodh goerehten soptsestalleminie jïh digkiedimmine, jïjtse mïelh buektedh jïh responsem vedtedh mubpiej åssjaldahkide
- såemies jeereldihkie teeksth lohkedh åvtetïjjeste jïh daaletje tïjjeste jïh dej bijjeli ussjedadtedh
- buerkiestidh jïh digkiedidh guktie saemien lidteratuvre lea ektiedamme saemien kultuvrese jïh identiteetese
- såemies saemien soptsesi bijjeli ussjedadtedh jïh dejtie jeatjah aalkoe-almetji teektstigujmie viertiestidh
- goerehtidh guktie jeatjah gïelh saemien gïelem tsevtsieh jïh voerkesvoetem evtiedidh guktie saemien gïelh vaarjele
- aerpievuekien saemien soptsestimmievuekieh jïh terminologijem nuhtjedh gosse faagigujmie barkeminie
- tjïelkelaakan gaskesadtedh guktie mubpieh guarkoeh njaalmeldh jïh tjaaleldh dejnie ektiedimmine mah leah barkoen bïjre
- faagelidteratuvrine åahpenidh jïjtse barkoefaageles suerkeste juktie sjyöhtehke bïevnesh gaavnedh, ektiedidh jïh vuarjasjidh
- sjyöhtehke faagegïelem nuhtjedh juktie åehpiedehtedh, dokumenteradidh jïh digkiedidh faageles teemah jïh barkoeprosessh
- ovmessie teeksth tjaeledh jïh hammoedidh hijven struktuvrine jïh teeksteviedtieminie jïh væhtabïejemem jïh reaktatjaelemem haalvedh
- sjiehteles gïele- jïh gaskesadtemeteknologijem veeljedh jïh nuhtjedh daerpiesvoeten jïh aajkoen mietie
- ovmessie gaaltijh vuarjasjidh jïh nuhtjedh laejhtehkslaakan, jïjtjeraarehke jïh stinkeslaakan
- jïjtse jïh mubpiej teeksth vuarjasjidh jïh jïjtse teekst bueriedidh dan daajroen mietie maam gïelen jïh teeksten bïjre åtna, bååstedebïevnesi mietie jïh faageles kriteriji mietie
Jaabnan vuarjasjimmie
Jaabnan vuarjasjimmie edtja viehkiehtidh lïeremem eevtjedh jïh maahtoem faagesne evtiedidh. Learohkh maahtoem saemiengïelesne voestesgïeline jåa2 – barkoefaageles ööhpehtimmieprogrammesne vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse faageles teemaj jïh ovmessie njaalmeldh jïh tjaaleldh teeksti bijjeli ussjededtieh. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse faageles teemah goerehtieh laejhtehks gaaltijeåtnojne, jïh dam njaalmeldh jïh tjaaleldh teekstine åehpiedehtieh, gïeline, struktuvrine jïh ektiedimmine mah sjangerasse jïh aajkose sjiehtieh. Learohkh aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse daajroeh gïelen bïjre nuhtjieh goh systeeme juktie gïelide goerehtidh jïh viertiestidh, jïh gosse laejhtehkslaakan jïjtsh jïh mubpiej njaalmeldh jïh tjaaleldh teeksti bijjeli ussjededtieh.
Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh meatan årrodh tsevtsedh, jïh lïeremelastose jïh kreativiteetese skreejrehtidh jeereldihkie barkoevuekiej tjïrrh gusnie learohkh åadtjoeh vueptiestidh jïh goerehtidh, dovne oktegh jïh mubpiejgujmie ektine. Lohkehtæjja jïh learohkh edtjieh soptsestalledh learohki evtiedimmien bïjre saemiengïelesne voestesgïeline, jïh learohkh edtjieh nuepiem åadtjodh pryövedh. Dan maahtoen mietie maam learohkh vuesiehtieh edtjieh nuepiem åadtjodh soptsestidh maam tuhtjieh haalvoeh, jïh jïjtsh evtiedimmien bijjelen faagesne ussjedadtedh. Lohkehtæjja edtja bïhkedidh guktie learohke maahta vielie lïeredh jïh lïerehtimmiem sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh bïhkedimmiem nuhtjedh sijjen njaalmeldh jïh tjaaleldh tjiehpiesvoeth faagesne guhkiebasse evtiedidh.
Galhkuvevuarjasjimmie
Galhkuvekarakteere edtja dam tjåenghkies maahtoem vuesiehtidh maam learohke saemiengïelesne voestesgïeline åtna gosse lïerehtimmiem galhkoe Jåa2 – barkoefaageles ööhpehtimmieprogrammen mænngan. Lohkehtæjja edtja soejkesjidh jïh sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh sijjen maahtoem vuesiehtidh jeereldihkie vuekiejgujmie mah goerkesem, ussjedadtemem jïh laejhtehks ussjedimmiem feerhmieh, joekehts tsiehkine. Lohkehtæjja edtja karakteerem bïejedh saemiengïelese voestesgïeline dan tjåenghkies, faageles jïh kulturelle maahtoen mietie maam learohke lea vuesiehtamme gosse dïhte faageles sisvegem soptsestamme njaalmeldh, jïh dan maahtoen mietie maam learohke lea tjaaleldh teekstine vuesiehtamme ovmessie sjangerinie jïh ovmessie aajkojde.