Saemiengïelesne voestesgïeline (SFS01‑06)
Maahtoeulmieh jïh vuarjasjimmie
Tjïelkestimmie
Maahtoeulmie 10.daltesen mænngan
Lïerehtimmien ulmie lea learohke edtja maehtedh
- goltelidh jïhmubpiej åehpiedehtemi bijjeli jïh jïjtsh argumentasjovnem bigkedh mubpiej åssjaldahkide
Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.
- guktie joekehts gïeleåtnoe maahta vuajnoeh buektedh mubpiealmetjidie
Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.
- soptsestidh, bievnedh, argumenteradidh jïhnjaalmeldh jïh tjaaleldh
Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.
- damtijidh jïh ovmessie gïeleldh jïh estetihkeles vierhkievierhtieh jïh retorihkeles appellehammoeh
Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- ovmessie teekstesåarhth lohkedh jeereldihkie gåhkojne jïh geervevoetine jïh teekstidejïh
Viertiestidh lea hedtieh jïh joekehtsh goerehtidh göökte jallh jienebi tsiehkiej gaskem.
Toelhkestidh lea mïelem jallh goerkesem tseegkedh mïelesisvegistie aktene fenomeenesne, praktihkeles tsiehkesne jallh tjeahpoevuekesne. Goerkese daamtaj analysese bigkie aktegsbiehkijste jïh ektiedimmeste dej gaskem.
- maereles lohkeme- jïh lïeremestrategijh veeljedh jïhgosse faagine barka
Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- guktie saemien ussjedimmievuekieh, saemien njaalmeldh soptsestimmievuekieh jïh saemien aarvoeh vååjnesasse båetieh saemien lidteratuvresne
Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.
- sjyöhtehke dïejvesh jïh faagegïelemovmessie saemien teemaj jïh aarvoej bïjre
Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- jeereldihkie vaajesh jïh heamturh jïh njaalmeldh aerpievuekiehovmessie saemien dajvijste
Viertiestidh lea hedtieh jïh joekehtsh goerehtidh göökte jallh jienebi tsiehkiej gaskem.
- jïh tjïelkestidh hedtieh jïh joekehtsh saemien gïeli gaskem
Goerehtidh lea dååjredh jïh eksperimenteradidh, jïh maahta tjetskehkevoetem jïh onterdimmiem gorredidh. Goerehtidh maahta årrodh daajedh, ohtsedh, vueptiestidh, vïhtesjidh jallh kraanskodh. Såemies aejkien sæjhta årrodh ovmessie bielieh aktede aamhtesijstie goerehtidh akten ræhpas jïh laejhtehks digkiedimmien tjirrh. Goerehtidh maahta aaj årrodh teestadidh jallh pryövedh jïh barkoevuekieh, dorjesh jallh dalhketjh evalueradidh.
- sjyöhtehke faagegïelemjuktie teekstem jïh gïelem tjïelkestidh jïh analyseradidh
Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- ovmessie såarhts teeksthjïh hammoedidh struktuvrine mij sisvegasse, aajkose jïh dåastoejasse sjiehtieh
Soejkesjidh lea soejkesjem bïejedh juktie ulmiem jaksedh. Soejkesje buerkeste guktie mijjieh libie ussjedamme darjodh juktie ulmiem jaksedh, jïh maahta ektiedimmiem vuesiehtidh darjomi, tjïrrehtimmien jïh ulmien gaskem.
- reaktatjaelemen, gïelen hammoevierhkien jïh teeksteviedtemen njoelkedasshtjaaleldh gaskesadtemisnie jïh teekstesjugniedimmesne
Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- oekehts gaaltiji ussjedammesvoetem, stinkesvoetem jïh relevaansem, jïh gaaltijh jïjtse barkosne
Vuarjasjidh lea ovmessie bieliej bijjeli ussjedidh aktene aamhtesisnie jallh vuajnosne. Maahta aaj årrodh mïelem utnedh kvaliteeten bïjre akten dorjesasse jallh prosessese. Illedahke aktede vuarjasjimmeste lea daamtaj akte sjæjsjalimmie, vierhtiedimmie jallh konklusjovne.
stinkeslaakanNuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.
- jïjtse jïh mubpiej teeksthjïh jïjtse teeksth bueriedidh jeereldihkie faageles kriteriji mietie
Vuarjasjidh lea ovmessie bieliej bijjeli ussjedidh aktene aamhtesisnie jallh vuajnosne. Maahta aaj årrodh mïelem utnedh kvaliteeten bïjre akten dorjesasse jallh prosessese. Illedahke aktede vuarjasjimmeste lea daamtaj akte sjæjsjalimmie, vierhtiedimmie jallh konklusjovne.
- guktie jeatjah gïelh saemien gïelem tsevtsieh jïh guktie maahta saemien vaarjelidh jïh evtiedidh ovmessie åtnoesuerkine
Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.
Jaabnan vuarjasjimmie
Jaabnan vuarjasjimmie edtja viehkiehtidh lïeremem eevtjedh jïh maahtoem faagesne evtiedidh. Learohkh maahtoem saemiengïelesne voestesgïeline 8., 9. jïh 10. daltesisnie vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse njaalmeldh jïh tjaaleldh soptsestieh jeereldihkie jïh tjïelke gïeline ovmessie faageles teemaj bïjre. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse jïjtsh njaalmeldh jïh tjaaleldh åehpiedehtemh dåastoejasse, sisvegasse jïh aajkose sjïehtedieh. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse nuepiem åadtjoeh gellie såarhts teeksth lohkedh, jïh geatskanimmievuekieh veeljieh aajkoen mietie lohkeminie. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse ovmessie såarhts teeksth soejkesjieh jïh bueriedieh dan daajroen mietie maam gïelen jïh teeksten bïjre utnieh, faageles kriteriji mietie jïh bïevnesi mietie mejtie mubpijste åådtjeme.
Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh meatan årrodh tsevtsedh jïh lïeremelastose sjïehteladtedh jeereldihkie njaalmeldh, tjaaleldh jïh praktihkeles darjomi tjïrrh gusnie learohkh dovne oktegh jïh mubpiejgujmie ektine berkieh. Darjoeminie edtja sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh faageles haestemh loetedh dovne åehpies jïh ovnohkens tsiehkine, jïh ihke dah tjuerieh ovmessie gyhtjelassi bijjeli ussjedadtedh dan faageles barkoen bïjre. Lohkehtæjja jïh learohkh edtjieh soptsestalledh maahtoen jïh evtiedimmien bïjre mejtie learohkh saemiengïelesne voestesgïeline vuesiehtieh, jïh edtjieh nuepiem åadtjodh pryövedh juktie lïeredh. Dan maahtoem mietie maam learohkh vuesiehtieh, edtjieh nuepiem åadtjodh baakoeh bïejedh dïsse maam tuhtjieh haalvoeh, jïh jïjtsh evtiedimmien bijjelen faagesne ussjedadtedh. Lohkehtæjja edtja bïhkedidh guktie learohke maahta vielie lïeredh jïh sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh bïhkedimmiem nuhtjedh jïjtsh njaalmeldh maahtoem faagesne evtiedidh, jïjtsh teeksth bueriedidh jïh vissjelesvoetem evtiedidh guhkebe teeksth lohkedh. Learohke edtja aaj maehtedh raeride nuhtjedh sijjen faageles daajroeh guhkiebasse evtiedidh, jïh dam guhkiebasse barkoem jïh progresjovnem faagesne soejkesjidh.
Galhkuvevuarjasjimmie
Galhkuvevuarjasjimmie edtja dam tjåenghkies maahtoem vuesiehtidh maam learohke saemiengïelesne voestesgïeline åtna gosse lïerehtimmiem galhkoe 10. daltesen mænngan. Lohkehtæjja edtja soejkesjidh jïh sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh sijjen maahtoem vuesiehtidh jeereldihkie vuekiejgujmie mah goerkesem, ussjedadtemem jïh laejhtehks ussjedimmiem feerhmieh, joekehts tsiehkine. Lohkehtæjja edtja karakteerem bïejedh faagesne samien voestesgïeline njaalmeldh dan faageles, gïeleldh jïh kulturelle maahtoen mietie maam learohke lea vuesiehtamme gosse learohke lea faageles sisvegen bïjre soptsestamme njaalmeldh. Lohkehtæjja edtja karakteerem faagesne saemien voestesgïeline bïejedh dan faageles, gïeleldh jïh kulturelle maahtoen mietie maam learohke lea vuesiehtamme såemies guhkebe jïh åenebe teekstine ovmessie sjangerinie jïh ovmessie aajkojde.