Saemiengïelesne voestesgïeline (SFS01‑06)
Maahtoeulmieh jïh vuarjasjimmie
Ij leah faamosne vg3 daltesasse åvtelen 1.8.2026 raejeste
- Sjïehtesjimmie daehtie learoesoejkesjistie ållesth aalka 1.8.2026 raejeste.
- Faamoeboelhke jïh sjïehtesjimmie
- Bokmål
- Davvisámegiella
- Julevsámegiella
- Åarjelsaemiengïelese
Tjïelkestimmie
Maahtoeulmie jåa3 – studijeryöjreden ööhpehtimmieprogrammen mænngan
Lïerehtimmien ulmie lea learohke edtja maehtedh
- ektiedimmieh digkiedidh gïelen, kultuvren jïh identiteeten gaskem faageles soptsestalleminie
- lohkedh jïh ussjedadtedh ovmessie teekstesåarhti bijjeli histovrijes konteksten mietie jïh learohki daaletje tïjjen mietie
- teeksth analyseradidh jïh toelhkestidh saemien lidteratuvreste jïh jeatjah kultuvrijste
- saemien gïelen jïh kultuvren bijjeli ussjedadtedh aalkoe-almetje- jïh unnebelåhkoeperspektijvesne
- faagedaajroeh jïh veele faagegïelem nuhtjedh dovne njaalmeldh jïh tjaaleledh
- aerpievuekien saemien soptsestimmievuekieh jïh saemien terminologijem nuhtjedh gosse faagine barka
- daajroem gïelen, teeksten jïh sjangeren bïjre nuhtjedh juktie ovmessie såarhts njaalmeldh jïh tjaaleldh teeksth hammoedidh
- saemien gïeletsiehkiem jïh gïelepolitihkem goerehtidh ovmessie tïjji mietie
- goerehtidh jïh digkiedidh guktie joekehts jienebelåhkoegïelh saemiengïelem tsevtsieh jïh tsiehkiej bijjeli ussjedadtedh saemien gïeleåtnose åvtesne, daelie jïh båetijen aejkien
- sjiehteles gïele- jïh gaskesadtemeteknologijem vuarjasjidh, veeljedh jïh nuhtjedh daerpiesvoeten jïh aajkoen mietie
- metagïelem guarkedh jïh nuhtjedh gosse faagine barka
- gïelen hammoevierhkiem, raajesebigkemem jïh reaktatjaelemem haalvedh gaskesadtemisnie jïh teekstesjugniedimmesne
Jaabnan vuarjasjimmie
Jaabnan vuarjasjimmie edtja viehkiehtidh lïeremem eevtjedh jïh maahtoem faagesne evtiedidh. Learohkh maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh saemiengïelesne voestesgïeline jåa3 – studijeryöjreden ööhpehtimmieprogrammesne gosse faagegïelem nuhtjieh ovmessie njaalmeldh jïh tjaaleldh gaskesadtemetsiehkine. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse analyseradieh, toelhkestieh jïh viertiestieh ovmessie njaalmeldh jïh tjaaleldh teeksth, jïh gosse teeksth goerehtieh jïh dej bijjeli ussjededtieh. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse daajroeh nuhtjieh saemien gïelen, kultuvren jïh siebriedahken bïjre gosse teeksti bijjeli ussjededtieh, jïh jïjtjh teeksth darjoeh ovmessie sjangerinie jïh joekehts aajkojde jïh dåastoejidie. Minngemosth maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse gïelen jïh teeksten bijjeli ussjededtieh viehkine faagegïeleste, jïh gosse veelelaakan njaalmeldh jïh tjaaleldh soptsestieh jïh gosse gïeleldh hammoekrïevenassh haalvoeh.
Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh learohkh åadtjoeh meatan årrodh tsevtsedh jïh lïeremelastose skreejrehtidh gosse learohkh åadtjoeh kreatijvelaakan barkedh jïh faageles gyhtjelassh goerehtidh. Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh guktie learohkh njaalmeldh jïh tjaaleldh maahtoem evtiedieh gosse nuepiem åadtjoeh jïjtsh teeksth guhkiebasse evtiedidh faageles kriteriji jïh daajroej mietie gïelen jïh teeksten bïjre. Lohkehtæjja jïh learohke edtjieh evtiedimmien bïjre soptsestalledh maam learohke saemiengïelesne voestesgïeline vuesehte. Learohkh edtjieh åadtjodh pryövedh. Dan maahtoen mietie maam learohkh vuesiehtieh, edtjieh nuepiem åadtjodh soptsestidh maam dååjroeh haalvoeh, jïh jïjtsh faageles evtiedimmien bijjelen ussjedadtedh. Lohkehtæjja edtja bïhkedidh guktie learohke maahta jïjtjemse evtiedidh jïh vielie lïeredh jïh lïerehtimmiem sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh bïhkedimmiem nuhtjedh jïjtsh njaalmeldh jïh tjaaleldh teeksth guhkiebasse evtiedidh.
Galhkuvevuarjasjimmie
Galhkuvevuarjasjimmie edtja dam tjåenghkies maahtoem vuesiehtidh maam learohke saemiengïelesne voestesgïeline åtna gosse lïerehtimmiem Jåa3- studijeryöjreden ööhpehtimmieprogrammesne galhkoe. Lohkehtæjja edtja soejkesjidh jïh sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh sijjen maahtoem vuesiehtidh jeereldihkie vuekiejgujmie mah goerkesem, ussjedadtemem jïh laejhtehks ussjedimmiem feerhmieh, ovmessie tsiehkine. Lohkehtæjja edtja karakteerem bïejedh saemiengïelesne voestesgïeline dan maahtoen mietie maam learohke lea vuesiehtamme gosse faageles sisvegen bïjre soptsestamme njaalmeldh. Lohkehtæjja edtja karakteerem bïejedh saemiengïelesne voestesgïeline tjaaleldh, dan faageles, gïeleldh jïh kulturelle maahtoen mietie maam learohke lea vuesiehtamme såemies teekstine ovmessie sjangerinie.