Norsk for elever med tegnspråk (NOR05‑05)
Gealbomihttomearit ja árvvoštallan
Dát oahppoplána ii šat gusto
Čilgehus
Gealbomihttomearit 7. ceahki maŋŋá
Oahpahusa mihttomearri lea ahte oahppi galgá máhttit
- lohkat lyrihka, noveallaid, fágateavsttaid ja eará čáppagirjjálašvuođa ja áššeprosa girjegillii ja ođđadárogillii ja go jorgaluvvon teavsttaid sámegielas ja eará gielain, ja ságastallat hámi ja sisdoalu birra
- stoahkat gielain ja geahččaladdat iešguđetlágan váikkuhangaskaomiid ja ovdanbuktinvugiid iežas teavsttain
- orienteret fágalaš gálduin girjerádjosis ja digitálalaččat,man luohtehahttit gáldut leat ja čujuhit gálduide iežas teavsttain
Árvvoštallat lea vihkkedallat ášši dahje oaivila iešguđet beliid. Dat sáhttá maid sisdoallat buktaga dahje proseassa kvaliteahta meroštallama. Árvvoštallama vuođul dahkkojuvvo dávjá mearrádus, vihkkedallan dahje loahppacealkka (konklušuvdna).
- ehtalaččatmo oahppi govvida iežas ja earáid digitála mediain
Reflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- lohkat/guldalit ja bargat viidáseappot earáid cealkámušaiguin ja vuođuštit iežas oaiviliid ságastallamiin
- , muitalit, ákkastallat ja
Válddahit lea govvidit dahje bájuhit vásáhusa, dilálašvuođa, bargoproseassa dahje fágalaš fáttá. Válddahit sáhttá maid mearkkašit ahte geavaha relevánta fágadoahpagiid go lea systematiseremin máhtu fáttá birra.
iešguđetlágan čálalaš šáŋŋeriin ja iešguđetlágan ulbmiliiddaReflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- čállit teavsttaid struktuvrrain ja hálddašit guovddáš riektačállin-, sátnesojahan- ja mearkabidjannjuolggadusaid
- addit máhcahemiid mielohppiid teavsttaide eavttuid vuođul jamáhcahemiid go gieđahallá iežas teavsttaid
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- mo giella sáhttá ovdanbuktit iešguđetlágan miellaguottuid
Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.
- fágagiela ja máhtu sátneluohkáid ja cealkkaráhkadusa birra go ságastallá iežas ja earáid teavsttaid birra
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- čállit teavsttaid funktionála giehtačállagiin ja njuovžilvuođain boallobevddiin
- čállaga, govaid ja eará ovdanbuktinvugiid ovttasdoaibmama ja ráhkadit iežas ovttastuvvon teavsttaid
Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.
- ja
Áddet lea fáhtet oaivila juoga mas, áddet mii midjiide muitaluvvo dahje mo áššit gullet oktii.
iešguđetlágan gielalaš váikkuhangaskaomiid iežas teakstaráhkadeamisVálddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
Dađistaga árvvoštallan
Dađistaga árvvoštallan galgá leat mielde ovddideamen oahppama ja gelbbolašvuođa fágas. Oahppit čájehit ja
ovdánahttet gelbbolašvuođa dárogiella-fágas ohppiide geain lea mearkagiella, 5., 6. ja 7. ceahkis go sii lohket
oanehat ja guhkit teavsttaid iešguđetlágan šáŋŋeriin ja ságastallet teavsttaid hámi ja sisdoalu birra. Oahppit
čájehit ja ovdánahttet maiddái gelbbolašvuođa go sii besset ovdanbuktit fágalaš fáttáid, kritihkalaččat geavahit
gálduid ja ákkastallet čálalaččat ja njálmmálaččat go hállet ja/dahje geavahit mearkkaid. Dasto sii čájehit ja
ovddidit gelbbolašvuođa go geavahit fágagiela giela gielalaš variašuvnnaid válddahusain ja ságastallamiin
iežas ja earáid teavsttaid birra teakstaráhkadanproseassain.
Oahpaheaddji galgá diktit ohppiid váikkuhit oahpahussii ja arvvosmahttit oahppanhálu dan bokte ahte oahppit
besset geavahit kreativitehta ja fantasiija, geahččaladdat ja bargat proseassavuđogit ovdánahttit čálalaš ja
njálmmálaš gálggaid. Oahpaheaddji galgá láhčit oahpahusa nu ahte oahppit ovdánahttet gelbbolašvuođa
praktihkalaš bargguid, ságastallamiid ja digaštallamiid bokte, ja besset bargat fágalaš bargguiguin iehčanassii
ja ovttas earáiguin, juogo fysalaš dahje digitála luohkkálanjain. Oahpaheaddji ja oahppit galget gulahallat
ohppiid ovdáneami birra fágas. Ohppiid čájehuvvon gelbbolašvuođa vuođul galget oahppit beassat muitalit
maid sii orrot máhttimin ja maid máhttet buorebut go ovdal. Oahpaheaddji galgá oaivadit viidásit oahppama
birra ja heivehit oahpahusa nu ahte oahppit besset geavahit rávvagiid viidásit ovddidit lohkangálggaid,
čállingálggaid ja njálmmálaš gálggaid go hállet ja/dahje geavahit mearkkaid go barget gielain ja teavsttain.