Lásjmudallama (KRO01‑06)
Máhtudakulme ja árvustallam
Ij la guoskavasj åvddål 8. trinn–10. trinn jahkedássáj 1.8.2026 rájes
- Oahppopládna álgaduvvá ållåsit 1.8.2026 rájes.
- Guoskavasjvuohta ja álgadibme
- Bokmål
- Nynorsk
- Davvisámegiella
- English
- Julevsámegiella
- Åarjelsaemiengïelese
Tjielggidus
Máhtudakulme 10. jahkedáse maŋŋela
Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet
- åtsådit ietjas vejulasjvuodajt hárjjidallat, varresvuohtaj ja hávsskudallamij ståhkama, dánssama, ålggoiellema, valástallamdåjmaj ja ietjá labudallamdåjmaj baktu
- hárjjidallat ja åvddånahttet tjehpudagájt iesjguhtiklágásj labudallamdåjmajn
- hárjjidallat ja tjadádit nuorajkultuvraj ja ietjá kultuvraj dánssamdåjmajt, ja guojmmeoahppij siegen stiellit ja åvddånbuktet dánssamkomposisjåvnåjt
- reflektierit gåktu iesjguhtiklágásj rumájgåvvidime mediján ja sebrudagán vájkkudi labudallamdåjmajda, rumájidentitiehttaj ja iesjgåvvåj
- plánit ja tjadádit labudallamdåjmajt majt máhttá dahkat vájku la vahágahtedum jali skibás
- adnet ietjas tjehpudagájt ja máhtov navti vaj da máhtti iehtjádijda åvddånimev buktet
- dåhkkidit ietjas ja iehtjádij sieradusájt labudallamdåjmajn ja sebradahttet gájkajt, berustik ævtojs
- dádjadit moattelágásj kártajt ja digitála vædtsagijt ja adnet dajt oahpásmuvátjit oahpes ja amás guovlojda
- vuodjat iesjguhtiklágásj vuodjamteknihkaj ja nahkat vuodjat guhkev ietjas mihttomiere milta
- dádjadit ja tjadádit hæggagádjomav tjátjen ja gátten ålggon luondon
- dádjadit ja tjadádit vuostasjviehkev mij hekkav gádju
- liehket ålggon jagev birra, aj idjadit ålggon, ja reflektierit majt luondovásádusá máhtti allasis ja iehtjádijda merkahit
- árvustallap iesjguhtiklágásj ålggodåjmaj vádáv ja jasskavuodav, dádjadit ja tjadádit luottadis ja jasska jåhtålimev
Åhpadattijn árvustallam
Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja fáhkamáhtudagáv åvddånahttet. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv lásjmudallamin 8., 9. ja 10. jahkedásen gå hárjjidalli ja adni máhtojt ja tjehpudagájt ienep ja ienep komplæksa labudallamaktijvuodajn, adni ietjasa tjehpudagájt ja máhtojt vaj iehtjáda aj galggi fágan åvddånit, ja dåhkkidit ietjas ja iehtjádij sieradusájt labudallamdåjmajn. Oahppe vuosedi aj máhtudagáv gå luondon manádi jagev birra, aktan idjadi ålggon, ja reflektieriji majt luondovásádusá merkahi allasis ja iehtjádijda.
Lásjmudallamin la aktisasjbarggo iehtjádij, hárjjidallam ja sæbrram iesjguhtiklágásj labudallamdåjmajda ja luondon jåhtålit ájnas oase fága máhtudagájs. Oahppij ratjástibme la ájnas oasse lásjmudallama máhtudagás. Rahtjam lásjmudallamin merkaj oahppe bessi gæhttjalit fágalasj hásstalusájt tjoavddet buoremus láge milta vuollánik, vuosedit iesjrádálasjvuodav, hásstalit ietjasa rubbmelasj kapasitiehtav ja iehtjádij siegen barggat.
Åhpadiddje galggá dibddet oahppijt vájkkudit åhpadussaj ja arvusmahttet oahppamhálov iesjguhtiklágásj labudallamdåjmaj baktu majt oahppe aktu jali iehtjádij siegen dahki, ja gå bessi ietjas bargov árvustallat lásjmudallamin. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra lásjmudallamin. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasa mielas bukti, ja ietjas fágalasj åvddånime badjel reflektierit. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv labudallamdåjman, oassálasstemin ja hárjjidallamin iehtjádij siegen, hekka gádjomin, ja gå li ålggon.
Loahppaárvustallam
Åbbålasjkarakterra galggá gåvvidit oahppe åbbålasj máhtudagáv lásjmudallamin gå ålli 10. dáse åhpadimev. Åhpadiddje galggá plánit ja dilev láhtjet váj oahppe bessi vuosedit ietjasa máhtudagáv målsudahkes vuogij majda gulluji dádjadibme, refleksjåvnnå ja lájttális ájádallam iesjgeŋga dilijn. Åhpadiddje galggá biedjat karakterav lásjmudallamin oahppe vuoseduvvam máhtudagá milta fágan. Lásjmudallamin la aktisasjbarggo iehtjádij, hárjjidallam ja sæbrram iesjguhtiklágásj labudallamdåjmajda ja luondon jåhtålit ájnas oase fága máhtudagájs. Oahppij vissjalisvuohta la ájnas oasse lásjmudallama máhtudagás ja danen la dat oasse árvustallama vuodos.