Máhtudakulme 4. jahkedáse maŋŋela

Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet

åtsådit ja åvddånbuktet sebrudakfágalasj gatjálvisájt, åhtsåt diedojt iesjguhtik gáldojn ja árvustallat man ávkálattja diedo li gatjálvisájt tjalmostahttet
åtsådit sáme bájkkehiståvråv, kulturmujtojt ja gåktu ulmutja viessun kulturmujtoj ájge ja buohtastahttet gåktu mij viessot dálla
gåvvidit Vuona kultuvrra- ja luonndoduobddágijt ja ságastallat majt geografijjalasj ja histårjålasj gáldo aktan kárta ja subttsasa, máhtti subtsastit duobddágij birra
ságastallat manen rijdo tjuodtjeli skåvllå- ja lahkabirrasin, gulldalit iehtjádij vuojnojda ja aktan barggat iehtjádij siegen gávnatjit konstruktijva tjoavddusijt
åvddånbuktet ulmusjriektájt ja riektájt ma mánájn li, ja reflektierit manen dá riektá gávnnuji
reflektierit manen sámijn la iemeálmmukstáhtus Vuonan, ja gåvvidit sáme kultuvrra- ja sebrudakiellema guovdásj merkajt åvddål ja dálla dætton ietjas sebrudahkaj
åtsådit ja vaddet buojkulvisájt muhtem bielijda guoddelis åvddånimes, aj sáme árbbediedos
reflektierit gåktu aktugasj ulmutja persåvnålasj økonomijja ja gålådime aktij gulluji
ságastallat identitiehta, moattebelakvuoda ja aktijvuoda birra ja reflektierit gåktu dåbddu gå ij la oassen aktijvuodas
ságastallat persåvnnåsuodjalusá, juogadime ja diedoj suoddjima njuolgadusáj ja nårmaj birra ja majt merkaj liehket jærmálasj digitála aktisasjbargon
ságastallat rájáj birra ma rubmahij gulluji, ma vahágahttem ja seksuálalasj illastibme li, ja gåsstå máhttá viehkev oadtjot jus vahágahteduvvá ja seksuálalattjat illastuvvá
reflektierit gejna la fábmo, ja mij demokratijja la, ja ævtodit gåktu ulmusj máhttá mærrádusájda vájkkudit
ságastallat muhtem ájnas almulasj ásadusáj ja dåjmaj birra Vuonan ja Sámen ja reflektierit majt da merkahi ulmutjij iellemijda

Åhpadattijn árvustallam

Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja fáhkamáhtudagáv åvddånahttet. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv sebrudakfágan 3. ja 4. dásen gå sij aktu jali iehtjádij siegen åtsådi ja imájdalli sebrudakfágalasj tiemájt ja reflektieriji dáj aktijvuodaj birra. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv gå åvddånbukti ja ságastalli sebrudakfágalasj gatjálvisáj birra ja reflektieriji makkir diedojt ja máhtov iesjguhtik gáldo máhtti gatjálvisájda buktet. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti aj máhtudagáv gå iesjguhtik perspektijvajt válldi ja vuojnni gåktu sij ietja ja iehtjáda máhtti vájkkudit goabbá guojmmásisá, sebrudahkaj ja luonnduj. Ja de vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv gå aktan doajmmi digitálalattjat ja adni muhtem njuolgadusájt ja nårmajt persåvnnåsuodjalussaj ja digitálav aktandoajmmamij.

Åhpadiddje galggá dilev láhtjet oahppijoassálasstemij ja arvusmahttet oahppammiellaj sebrudakfágan dan baktu jut oahppe bessi åtsådit moatte láhkáj, duot dát perspektijvas gehtjadit ja reflektierit gåktu máhtto sjaddá. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra sebrudakfágan. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasij mielas bukti, ja majt buorebut nahki gå åvddåla. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv sebrudakfágan diehtemvájnogisvuoda, máhttoåhtsåma ja fága aktijvuodaj bargo tjadá.

Juohkka fáhkaj:

Árvustallam resursa:

Standpunkt- og underveisvurdering

Sebrudakfáhka sáme (SAF02‑05)
Máhtudakulme ja árvustallam

Ij la guoskavasj åvddål 3. trinn ja 4. trinn jahkedássáj 1.8.2026 rájes

Tjielggidus