Eatnemefaage saemien (NAT02‑05)
Maahtoeulmieh jïh vuarjasjimmie
Ij leah faamosne vg3 jïh påbygging daltesasse åvtelen 1.8.2026 raejeste
- Sjïehtesjimmie daehtie learoesoejkesjistie ållesth aalka 1.8.2026 raejeste.
- Faamoeboelhke jïh sjïehtesjimmie
- Bokmål
- Davvisámegiella
- Julevsámegiella
- Åarjelsaemiengïelese
Tjïelkestimmie
Maahtoeulmie Jåa3 lissiebigkeme sïejhme studijemaahtoen mænngan
Lïerehtimmien ulmie lea learohke edtja maehtedh
- digkiedidh guktie evtiedimmie eatnemefaageles hypoteesh, modellh jïh teorijh viehkiehtieh guktie mijjieh maehtebe veartenem guarkedh jïh tjïelkestidh, jïh evtiedimmine jïh bievnieminie aerpievuekien daajroste viertiestidh
- programmh vuarjasjidh jïh darjodh mah eatnemefaageles fenomeenh modelleerieh
- big-bang teorijem buerkiestidh guktie universe lea sjïdteme jïh jïjtjemse evtiedamme, jïh vïhtesjimmieh tjïelkestidh mah daam teorijem dåarjoehtieh
- elektromagnetiske jïh ioniseereden gïjkemem goerehtidh jïh buerkiestidh, jïh bïevnesh vuarjasjidh gïjkemen jïh healsoeeffekti bïjre ovmessie gïjkemesåarhtijste
- såemies vihkeles båarafenomeenh goerehtidh jïh buerkiestidh
- åejvieprinsihpide tråarehts gaskesadtemasse tjïelkestidh. jïh vuesiehtimmieh vedtedh mïsse dagkeres teknologije maahta åtnasovvedh
- buerkiestidh DNA:m jïh guktie jïjtsevoetide eerpie, jïh tjïelkestidh guktie aerpie lea daerpies evolusjovnese
- tjïelkestidh guktie klijmajarkelimmieh evolusjovnem, vijriedahkem aarhtijste jïh biologeles gellievoetem baajnehtieh
- vuesiehtimmieh vedtedh gåessie bioteknologije åtnasåvvva, jïh etihkeles gyhtjelassh bioteknologijen bïjre digkiedidh
- tjïelkestidh guktie såemies byjresedaalhkesh maehtieh tjåanghkenidh jielemesvaalhtesidie jïh råajvarimmieh vuarjasjidh juktie healsoem jïh byjresem gorredidh
Jaabnan vuarjasjimmie
Jaabnan vuarjasjimmie edtja viehkiehtidh lïeremem eevtjedh jïh maahtoem faagesne evtiedidh. Learohkh maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh eatnemefaagesne Jåa3 lissiebigkeme sïejhme studijemaahtosne gosse faagegïelem, teorijh jïh modellh nuhtjieh goerehtidh, buerkiestidh, tjïelkestidh jïh digkiedidh ektiedimmieh eatnemefaageles fenomeenine jïh dej gaskem. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse argumenteerieh man åvteste vuekide veeljieh, vuarjasjimmieh darjoeh etihken jïh jearsoesvoeten bïjre, ussjededtieh gaavnoej bijjeli jïh laejhtehkslaakan gaaltijh jïh bïevnesh vuarjasjieh jïjtsh goerehtimmiej jïh pryövemi bïjre. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse eatnemevitenskapeles praksish jïh ussjedimmievuekieh jïh eatnemevitenskapeles teknologijem nuhtjieh jïh dej bijjeli ussjededtieh.
Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh guktie learohkh leah meatan jïh lïeremelastose skreejrehtidh viehkine sjïehteladtedh jeereldihkie, praktihkeles jïh kraanskoje barkoevuekide. Lohkehtæjja jïh learohkh edtjieh learohki evtiedimmien bïjre eatnemefaagesne soptsestalledh. Learohkh edtjieh nuepiem åadtjodh goerehtidh jïh pryövedh. Dan maahtoem mietie maam learohkh vuesiehtieh, edtjieh nuepiem åadtjodh baakoeh bïejedh dïsse maam dååjroeh sijjieh haalvoeh, jïh jïjtsh faageles evtiedimmien bijjelen ussjedadtedh. Lohkehtæjja edtja dan guhkiebasse lïeremen bïjre bïhkedidh jïh lïerehtimmiem sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh bïhkedassem nuhtjedh sov maahtoem eatnemefaagesne evtiedidh.
Galhkuvevuarjasjimmie
Galhkuvevuarjasjimmie edtja dam tjåenghkies maahtoem vuesiehtidh maam learohke seabradahkefaagesne åtna gosse lïerehtimmiem galhkoe Jåa3 lissiebigkeme sïejhme studijemaahtoen mænngan. Lohkehtæjja edtja soejkesjidh jïh sjïehteladtedh guktie learohkh åadtjoeh sijjen maahtoem vuesiehtidh joekehtslaakan, mesnie goerkese, ussjedadteme jïh laejhtehks ussjedimmie, ovmessie ektiedimmine. Lohkehtæjja edtja karakteerem eatnemefaagese bïejedh dan maahtoen mietie maam learohke vuesiehtamme gosse daajroeh jïh goerkesem faagen sisvegistie jïh ektiedimmijste gaskesadteme. Karakteere edtja aaj dan maahtoen mietie årrodh maam learohke lea vuesiehtamme gosse learohke praktihkeles faagem goerehte.