KRJE, saemien soejkesje (RLE02‑04)
Maahtoeulmieh jïh vuarjasjimmie

Ektiedimmieh

Tjïelkestimmie

Maahtoeulmie 7. daltesen mænngan

Lïerehtimmien ulmie lea learohke edtja maehtedh

  • kristelesvoeten jïh jeatjah religijovni jïh jieledevuajnoej histovrijem

    Tjïelkestidh lea faageleslaakan aamhtesem jïh dåeriesmoerem buerkiestidh, jallh maam akt mijjieh edtjebe goerehtidh jallh tjïrrehtidh.

     Saepmesne jïh Nöörjesne, aaj sertiestimmie kristelesvoetese, jïh nasjonaale unnebelåhkoej religijovne- jïh jieledevuajnoehistovrije
  • såemies vihkele rituelle praksish jïh etihkeles nåårmh kristelesvoetesne

    Buerkiestidh lea guvviedidh jallh vaajestidh aktem dååjresem, heannadimmiem, barkoeprosessem jallh faageles teemam. Maam akt buerkiestidh aaj maahta årrodh sjyöhtehke faagedïejvesh nuhtjedh juktie daajroem teeman bïjre systematiseradidh.

     jïh

    Åehpiedehtedh lea vuesiehtidh, tjïelkestidh jïh aktem faageles teemam jallh dorjesem buektedh. Maahta joekehtslaakan åehpiedehtedh, men ulmie åehpiedehtieminie lea teemam jallh dorjesem åehpies darjodh mubpide. Åehpiedehtedh maahta aaj årrodh illustreredh jïh demonstreradidh.

    .

    Tjïelkestimmie maahtoeulmide

    Med praksiser menes både ritualer og regler/føringer/handlinger knyttet til hverdag og levesett.

  • såemies vihkeles rituelle praksish jïh etihkeles nåårmh

    Buerkiestidh lea guvviedidh jallh vaajestidh aktem dååjresem, heannadimmiem, barkoeprosessem jallh faageles teemam. Maam akt buerkiestidh aaj maahta årrodh sjyöhtehke faagedïejvesh nuhtjedh juktie daajroem teeman bïjre systematiseradidh.

     jïh

    Åehpiedehtedh lea vuesiehtidh, tjïelkestidh jïh aktem faageles teemam jallh dorjesem buektedh. Maahta joekehtslaakan åehpiedehtedh, men ulmie åehpiedehtieminie lea teemam jallh dorjesem åehpies darjodh mubpide. Åehpiedehtedh maahta aaj årrodh illustreredh jïh demonstreradidh.

     luvlege jïh jillege religijovnijste jïh jieledevuajnoeaerpievuekijste
  • teeksth jïh materijelle vuekieh

    Goerehtidh lea dååjredh jïh eksperimenteradidh, jïh maahta tjetskehkevoetem jïh onterdimmiem gorredidh. Goerehtidh maahta årrodh daajedh, ohtsedh, vueptiestidh, vïhtesjidh jallh kraanskodh. Såemies aejkien sæjhta årrodh ovmessie bielieh aktede aamhtesijstie goerehtidh akten ræhpas jïh laejhtehks digkiedimmien tjirrh. Goerehtidh maahta aaj årrodh teestadidh jallh pryövedh jïh barkoevuekieh, dorjesh jallh dalhketjh evalueradidh.

     jïh

    Viertiestidh lea hedtieh jïh joekehtsh goerehtidh göökte jallh jienebi tsiehkiej gaskem.

     goh daajroegaaltijh kultuvreaerpien bïjre ektiedamme kristelesvoetese jïh ovmessie religijovne- jïh jieledevuajnoeaerpievuekide
  • aepievuekien daajroeh jïh praksish

    Viertiestidh lea hedtieh jïh joekehtsh goerehtidh göökte jallh jienebi tsiehkiej gaskem.

     jïh dej bijjeli soptsestalledh ovmessie bielijste Saepmeste
  • faagebaakoetjïerth

    Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.

     gosse religijovnigujmie jïh jieledevuajnoejgujmie barkeminie

  • Tjïelkestidh lea faageleslaakan aamhtesem jïh dåeriesmoerem buerkiestidh, jallh maam akt mijjieh edtjebe goerehtidh jallh tjïrrehtidh.

     mah ovmessie vuajnoeh religijovnh, jieledevuajnoeh jih saemien seabradahkh maanabaelien, fuelhkien jih ektijieleden bïjre utnieh
  • filosofeles ussjedimmievuekieh

    Nuhtjedh sæjhta jiehtedh mijjieh nåhtoem mestie akt vaeltebe jallh dahkoem darjobe juktie aktem ulmiem jaksedh. Nuhtjedh lea mahte seamma goh nåhtadidh, åtnose vaeltedh, vuesiehtimmien gaavhtan akte vuekie jallh dïrrege.

     soptsestallemisnie jïh onterdimmesne
  • etihkeles åssjalommesh vihkeles gaagkojste religijööse¨ jïh jieledevuajnoeaerpievuekine åehpiedehtedh jïh dej bïjre soptsestalledh
  • etihkeles åssjalommesi bïjre soptsestalledh vihkele gaagkojste filosofijehistovrijisnie jïh dejtie åehpiedehtedh
  • jïjtse jïh mubpiej perspektijvh

    Goerehtidh lea dååjredh jïh eksperimenteradidh, jïh maahta tjetskehkevoetem jïh onterdimmiem gorredidh. Goerehtidh maahta årrodh daajedh, ohtsedh, vueptiestidh, vïhtesjidh jallh kraanskodh. Såemies aejkien sæjhta årrodh ovmessie bielieh aktede aamhtesijstie goerehtidh akten ræhpas jïh laejhtehks digkiedimmien tjirrh. Goerehtidh maahta aaj årrodh teestadidh jallh pryövedh jïh barkoevuekieh, dorjesh jallh dalhketjh evalueradidh.

     jïh

    Buerkiestidh lea guvviedidh jallh vaajestidh aktem dååjresem, heannadimmiem, barkoeprosessem jallh faageles teemam. Maam akt buerkiestidh aaj maahta årrodh sjyöhtehke faagedïejvesh nuhtjedh juktie daajroem teeman bïjre systematiseradidh.

     etihkeles aehpine ektiedamme aarkebiejjien- jïh seabradahkehaestiemidie
  • eksistensijelle gyhtjelassi bijjeli

    Ussjedadtedh lea goerehtidh jïh ussjedadtedh ovmessie bieliej bijjeli jïjtsh jallh mubpiej dahkojne, vuajnojne jïh åssjalommesinie. Maehtebe aaj ussjedadtedh akten aamhtesen bijjelen, praktihkeles darjomi bijjeli jallh jïjtse lïeremen bijjelen. Ussjedadteme lea jïjtse åssjaldahkh jïh vuajnoeh pryövedh juktie buerebe daajroem jïh goerkesem evtiedidh.

     mah leah almetjen jieledevuekien jïh jieledenuepiej bïjre, jïh veartenebåaloen båetijen aejkien bïjre

  • Tjïelkestidh lea faageleslaakan aamhtesem jïh dåeriesmoerem buerkiestidh, jallh maam akt mijjieh edtjebe goerehtidh jallh tjïrrehtidh.

     maam ulmide almetjereaktah utnieh aalkoeåålmegi reaktide, soptsestimmie- jïh religijovnefrïjjevoetese jïh religijööse unnebelåhkoej tseahkan Saepmesne jïh Nöörjesne

Jaabnan vuarjasjimmie

Jaabnan vuarjasjimmie edtja viehkiehtidh lïeremem eevtjedh jïh maahtoem faagesne evtiedidh. Learohkh maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh KRJE-faagesne 5., 6.jïh 7.b. daltesisnie gosse religijovnh jïh jieledevuajnoeh goerehtieh jïh guarkoeh, jïh eksistensijelle jïh etihkeles gyhtjelassi bijjeli ussjededtieh Maahtoe jæjhta gosse learohkh daajroem vuesiehtieh guktie religijovnh jïh jieledevuajnoeh leah meatan histovrijes prosessine nasjonaale. Learohkh aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse vihkeles baakoetjïerth faagesne nuhtjieh. Dah aaj maahtoem vuesiehtieh jïh evtiedieh gosse soptsestalleminie jïh mïelejuekieminie jïjtsh mïelh buektieh. jïh vuesiehtieh dah maehtieh joekehts perspektijvh vaeltedh.

Lohkehtæjja edtja sjïehteladtedh guktie learohkh leah meatan jïh lïeremelastose skreejrehtidh viehkine njaalmeldh, tjaaleldh jïh digitaale barkoevuekijste faagine. Lohkehtæjja jïh learohkh edtjieh learohki evtiedimmien bïjre KRJE-faagesne soptsestalledh. Learohkh edtjieh nuepiem åadtjodh pryövedh. Dan maahtoen mietie maam learohkh vuesiehtieh, edtjieh nuepiem åadtjodh baakoeh bïejedh dïsse maam dååjroeh sijjieh buektiehtieh, jïh maam buerebelaakan buektiehtieh goh aarebi. Lohkehtæjja edtja dan guhkiebasse lïeremen bïjre bïhkedidh jïh lïerehtimmiem sjïehteladtedh guktie learohkh maehtieh bïhkedassem nuhtjedh sov daajroem evtiedidh kristelesvoeten, jeatjah religijovni, jieledevuajnoej jïh etihken bïjre.