KOEE, sámi plána (RLE02‑04)
Gealbomihttomearit ja árvvoštallan

Oktavuođaid ovdamearkkat

Čilgehus

Gealbomihttomearit 4. ceahki maŋŋá

Oahpahusa mihttomearri lea ahte oahppi galgá máhttit

  • Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.

     ja

    Válddahit lea govvidit dahje bájuhit vásáhusa, dilálašvuođa, bargoproseassa dahje fágalaš fáttá. Válddahit sáhttá maid mearkkašit ahte geavaha relevánta fágadoahpagiid go lea systematiseremin máhtu fáttá birra.

     mo kristtalašvuohta, ja eará oskkut ja eallinoainnut bohtet ovdan báikkálaččat ja regionálalaččat
  • ságastallat kristtalaš árbevieru guovddáš muitalusaid ja oskuáddejumiid birra ja ovdanbuktit daid
  • ságastallat nuorta- ja oarjemáilmmi oskkolaš árbevieruid guovddáš muitalusaid ja oskuáddejumiid birra ja ovdanbuktit daid

  • Buohtastahttit lea guorahallat guovtti dahje máŋga dili ovttaláganvuođaid ja erohusaid.

     ja ovdanbuktit sámi árbevieru, kristtalašvuođa ja eará osku- ja eallinoaidnoárbevieruid, nugo kulturárbbi, jagiáiggiid ja basiid
  • ságastallat kristtalašvuođa ja eará oskkuid ja eallinoainnuid estehtalaš ovdanbuktimiid ja ovdanbuktit daid

  • Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.

     álkes fágadoahpagiid go bargá oskkuiguin ja eallinoainnuiguin
  • earuhit iešguđetlágan máhttogálduid oskkuid ja eallinoainnuid birra

  • Válddahit lea govvidit dahje bájuhit vásáhusa, dilálašvuođa, bargoproseassa dahje fágalaš fáttá. Válddahit sáhttá maid mearkkašit ahte geavaha relevánta fágadoahpagiid go lea systematiseremin máhtu fáttá birra.

     mo bearrašat ja servodagat sáhttet eallit ovttas iešguđet láhkai ja ságastallat dan birra

  • Ovttasbargat lea bargat ovttas earáiguin vai juksat oktasaš áddejumi dahje oktasaš ulbmila.

     earáiguin ja ságastallat sámi árbevirolaš máhtu ja praksisaid birra
  • identifiseret ehtalaš áššiid ja

    Reflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.

     daid birra

  • Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.

     olbmuid eallinvuogi ja resursageavaheami ja ságastallat dan birra
  • oahpásmuvvat iežas ja earáid jurdagiidda, dovdduide ja vásáhusaide ja gaskkustit daid
  • ságastallat maid olmmošárvu, árvvusatnin, gierdavašvuohta ja sámi vuoigatvuođat mearkkašit ja maid dat mearkkašit min ovttaseallimii

Dađistaga árvvoštallan

Dađistaga árvvoštallan galgá leat mielde ovddideamen oahppama ja gelbbolašvuođa fágas. Oahppit čájehit ja ovdánahttet gelbbolašvuođa KOEE:s 1.–4. ceahkis go gaskkustit máhtu oskkuid ja eallinoainnuid birra lagašbirrasis ja olgomáilmmis. Oahppit čájehit ja ovddidit maiddái gelbbolašvuođa KOEE:s go imaštallet ja suokkardit ehtalaš ja filosofalaš áššiid ovttas earáiguin. Dasto sii čájehit ja ovdánahttet gelbbolašvuođa go geavahišgohtet álkes fágadoahpagiid.

Oahpaheaddji galgá diktit ohppiid váikkuhit oahpahussii ja arvvosmahttit oahppanhálu ja bargat fágain njálmmálaš, čálalaš, estehtalaš, praktihkalaš, stoahkalas ja digitála vugiiguin. Oahpaheaddji ja oahppit galget gulahallat ohppiid ovdáneami birra KOEE:s. Oahppit galget beassat geahččaladdat. Ohppiid čájehuvvon gelbbolašvuođa vuođul galget oahppit beassat muitalit maid sii orrot máhttimin ja maid máhttet buorebut go ovdal. Oahpaheaddji galgá oaivadit viidásit oahppama birra ja heivehit oahpahusa nu ahte oahppit besset geavahit rávvagiid ovddidit iežaset gelbbolašvuođa kristtalašvuođa, eará oskkuid, eallinoainnuid ja etihka birra.