Jo2 duodji (DDU02‑03)
Gealbomihttomearit ja árvvoštallan
Čilgehus
Gealbomihttomearit ávnnasmáhttui, duddjomii ja kulturárbái
Oahpahusa mihttomearri lea ahte oahppi galgá máhttit
- ávdnasiid válljet, háhkat, gieđahallat ja rádjat heivvolaš, etihkalaš ja birasseasti vugiin báikkálaš resursafidnema ja árbevieru mielde
- makkár iešvuođat ja funkšuvnnat luondduávdnasiin ja eará dipma, garra ja plastihkalaš ávdnasiin leat ja
Selvehit lea go addit fágalaččat vuođuštuvvon čilgehusa áššis, áššečuolmmas dahje mas nu maid mii guorahallat dahje čađahit.
daid birra, ja dan ávkkástallat duodjeproseassaid bargovugiin ja teknihkainReflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- doallat iežas bargosaji ortnegis ovttas earáiguin jarusttegiid ja mašiinnaid dearvvašvuođa, birrasa ja sihkarvuođa doaibmi njuolggadusaid mielde, nu ahte ergonomiija maiddái vuhtiiváldá
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- duddjot árbevirolaš minstariid ja málliid mielde ja iešguđetlágan duddjonteknihkaid
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- praktihkalaš barggusfágaterminologiija ja árbevirolaš sámi mihtidanovttadagaid ja
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
daid árvvuReflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- duojialbmanahttit iežas fágalaš identitehta, gullevašvuođa ja girjáivuođa eamiálbmotperspektiivvas
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- ,
Árvvoštallat lea vihkkedallat ášši dahje oaivila iešguđet beliid. Dat sáhttá maid sisdoallat buktaga dahje proseassa kvaliteahta meroštallama. Árvvoštallama vuođul dahkkojuvvo dávjá mearrádus, vihkkedallan dahje loahppacealkka (konklušuvdna).
jaBuohtastahttit lea guorahallat guovtti dahje máŋga dili ovttaláganvuođaid ja erohusaid.
iešguđet Sámi guovlluid duojiSelvehit lea go addit fágalaččat vuođuštuvvon čilgehusa áššis, áššečuolmmas dahje mas nu maid mii guorahallat dahje čađahit.
- iešguđetlágan reaidduid, mašiinnaid ja heivvolaš teknologiija, gieđahallat ja laktit oktii garra, plastihkalaš ja dipma ávdnasiid
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- álkis vugiin máŧasdoallat neavvuid, reaidduid, rusttegiid ja mašiinnaid dearvvašvuođa, birrasa ja sihkarvuođa doaibmi njuolggadusaid mielde
- ávdnasiid doallevašvuođa, divvunvejolašvuođa ja ođđasisgeavaheami, ja
Árvvoštallat lea vihkkedallat ášši dahje oaivila iešguđet beliid. Dat sáhttá maid sisdoallat buktaga dahje proseassa kvaliteahta meroštallama. Árvvoštallama vuođul dahkkojuvvo dávjá mearrádus, vihkkedallan dahje loahppacealkka (konklušuvdna).
ávdnasiid guoddevaš vugiinVálddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- kritihkalaččat ja etihkalaččatduoji geavaheami ja gaskkusteami birra iešguđetlágan oktavuođain
Reflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- gieđain ja digitála resurssaiguin stuoridit ja unnidit sárggastusaid, minstariid ja bargotevnnegiid, ja praktihkalaš bargguin daid
Válddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- iežas ja earáid bargguid kvalitehtafunkšuvnna, estehtalaš albmanahttima ja bistilvuođa hárrái
Árvvoštallat lea vihkkedallat ášši dahje oaivila iešguđet beliid. Dat sáhttá maid sisdoallat buktaga dahje proseassa kvaliteahta meroštallama. Árvvoštallama vuođul dahkkojuvvo dávjá mearrádus, vihkkedallan dahje loahppacealkka (konklušuvdna).
- báikkálaš ja regiovnnalaš duodjeárbevieruid historjjálaš perspektiivvas ja
Selvehit lea go addit fágalaččat vuođuštuvvon čilgehusa áššis, áššečuolmmas dahje mas nu maid mii guorahallat dahje čađahit.
mo duodjeárbevieruid boahtteáigái sáhttá gáhttet jaSágaškuššat lea muitalit ášši birra nu ahte ovdanbuktá iešguđet beliid das, ja go ákkastallá sihke dan bealis ja vuostá. Ságaškuššan sáhttá loahpahuvvot konklušuvnnain. Ságaškuššat sáhttá ieš okto dahje earáiguin. Go máŋggas leat ságastallamin ášši dahje dili birra, de sáhttet maid leat digaštallamin.
Ovdánahttit sáhttá leat hábmet, ráhkadit, modelleret dahje ráhkadit ođđa vugiid, buktaga dahje bálvalusa.
- makkár gáibádusat ja vuordámušat leat ovttaárvosaš ja fátmmasteaddji fidnosearvevuhtii, ja
Ságaškuššat lea muitalit ášši birra nu ahte ovdanbuktá iešguđet beliid das, ja go ákkastallá sihke dan bealis ja vuostá. Ságaškuššan sáhttá loahpahuvvot konklušuvnnain. Ságaškuššat sáhttá ieš okto dahje earáiguin. Go máŋggas leat ságastallamin ášši dahje dili birra, de sáhttet maid leat digaštallamin.
makkár geatnegasvuođat ja vuoigatvuođat bargoaddis ja bargis leat bargoeallimisVálddahit lea govvidit dahje bájuhit vásáhusa, dilálašvuođa, bargoproseassa dahje fágalaš fáttá. Válddahit sáhttá maid mearkkašit ahte geavaha relevánta fágadoahpagiid go lea systematiseremin máhtu fáttá birra.
Dađistaga árvvoštallan
Dađistaga árvvoštallan galgá leat mielde oahppama ovddideamen ja gelbbolašvuođa ovdánahttimin. Oahppit čájehit ja ovdánahttet gelbbolašvuođa prográmmafágas ávnnasteapmi, duddjon ja kulturárbi go geavahit máhtu, gálggaid ja kritihkalaš jurddašeami go galget prográmmafága bargobihtáid čoavdit.
Oahpaheaddji galgá láhččit saji oahppi váikkuheapmái ja máŋggabealat bargguiguin oahppi oahppanhálu árvvosmahttit. Oahpaheaddji sáhttá bargobihtáid addit mat gokčet máŋga dahje buot prográmmafágaid. Oahpaheaddji ja oahppit galget gulahallat ohppiid ovdáneami birra prográmmafágas ávnnasteapmi, duddjon ja kulturárbi. Oahppit galget beassat albmanahttit maid orrot máhttimin, ja beassat reflekteret iežaset fágalaš ovdáneami ektui. Oahpaheaddji galgá oaivadit viidáset oahppama birra ja oahpahusa heivehit nu ahte oahppit sáhttet oaivadeami geavahit iežaset gelbbolašvuođa ovdánahttimii prográmmafágas.
Oppalaš árvvoštallan
Oppalašárvosátni galgá čájehit oahppi ollislaš gelbbolašvuođa prográmmafágas ávnnasteapmi, duddjon ja kulturárbi go prográmmafága oahppu loahpahuvvo. Oahpaheaddji galgá plánet ja dilálašvuođa láhččit nu ahte oahppit besset prográmmafágas gelbbolašvuođaset čájehit iešguđetlágan vugiiguin. Vuolggasajiin gealbomihttomeriin oahpaheaddji galgá árvvoštallat mo oahppit čájehit áddejumi, reflekterendáiddu ja dáiddu kritihkalaččat jurddašit, ja mo sii iešguđetlágan oktavuođain birgejit hástalusaiguin ja bargobihtáid čovdet. Oahpaheaddji galgá prográmmafágii ávnnasteapmi, duddjon ja kulturárbi árvosáni bidjat gelbbolašvuođa vuođul maid oahppi čájeha go pláne, čađaha, árvvoštallá ja dokumentere iežas fágalaš barggu.