Sámegielan nubbengiellan, sámegiella 3 (SAS03‑02)
Máhtudakulme ja árvustallam
Tjielggidus
Máhtudakulme4. dáse maŋŋela
Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet
- målsudahkes bágojt ja moallánahkojt ma li barggoiellemij ja sáme æládusájda tjanádum
Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.
- sæbrrat ságastallamijda guoskavasj árvvalusáj, gatjálvisáj ja vásstádusáj
- fágalasj tiemájt
Åvddånbuktet le vuosedit ja tjielggit fágalasj ássjev jali buvtav. Máhtá moahtteláhkáj åvddånbuktet, valla ulmme le ássjev jali buktagav iehtjádijda buojkuldahttet ja tjielggit vaj dádjadi. Åvddånbuktem máhttá aj liehket gåvådibme ja vuosádallam.
- gulldalit, låhkåt ja sjuggelit barggat sáme girjálasjvuodajn
- låhkåt ja gávnnat guoskavasj diedojt tevstajn
- diededit, subtsastit janjálmálattjat ja tjálalattjat
Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.
- gulldalit ja ságastit sámegielaj birra
- guovdásj njuolgadusájt ma guosski duollatjállemij, báhkosåjådibmáj, gárgadisstruktuvrraj ja tækstastruktuvrraj
Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.
Åhpadattijn árvustallam
Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja fáhkamáhtudagáv åvddånahttet. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv sámegielan nubbengiellan, sámegiella 3, 4. dásen gå sæbrri ságastallamijda, gå låhki, gávnni ja giehttu diedoj birra tevstajs, ja gå njálmálasj ja tjálalasj avtatraják tevstajt hábbmiji ma guládalli.
Åhpadiddje galggá dilev láhtjet oahppijoassálasstemij ja arvusmahttet oahppammiellaj målsudahkes barggamvuogij baktu gånnå oahppe bessi praktihkalasj, guoradalle ja sjuggelis láhkáj barggat. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra sámegielan nubbengiellan, sámegiella 3. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasa mielas bukti,ja ietjas fágalasj åvddånime badjel reflekterit. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta ietjasa njálmálasj ja tjálalasj giellatjehpudagájt åvddånahttet oahpes ja ådå guládallamdilijn.
Loahppaárvustallam
Loahppaárvustallam 4. dáse maŋŋela guosská loahppaárvustallamij Jo2 viddnofágalasj oahppoprográmma maŋŋela.
Åbbålasjkarakterra galggá gåvvidit oahppe åbbålasj máhtudagáv sámegielan nubbengiellan, sámegiella 3 gå ålli 4. dáse åhpadimev. Åhpadiddje galggá plánit ja dilev láhtjet váj oahppe bessi vuosedit ietjasa máhtudagáv målsudahkes vuogij majda gulluji dádjadibme, refleksjåvnnå ja lájttális ájádallam iesjgeŋga dilijn. Åhpadiddje galggá vaddet avtav karaktierav sámegielan nubbengiellan, sámegiella 3, oahppe njálmálasj ja tjálalasj máhtudagá milta fágan.