Servodatfága sámegillii (SAF02‑05)
Vuođđogálggat

Njálmmálaš gálggat servodatfágas mearkkašit ahte máhttá guldalit, dulkot, sátnádit ja ovddidit oaiviliid, addit

responssa ja digaštallat earáiguin. Áddet earáid oaiviliid ja jearrat čielggadeaddji ja čiekŋudeaddji gažaldagaid

gullet maiddái dása. Njálmmálaš gálggaide gullá maiddái searvat njálmmálaš muitalanárbevirrui vai ádde sámi

servodaga ja kultuvrra. Njálmmálaš gálggaid ovdánahttin vuolgá iežas oaiviliid ovdanbuktimis, vurrolagaid sáni

saji váldimis, guldaleamis ja addimis earáde responssa, dasa ahte váldit iešguđet perspektiivvaid ja vuođuštit

ákkastallama stuorát sivvaoktavuođain. Ovdánahttin mearkkaša dasto eanet muitalit oktavuođaid birra,

ságaškuššat fágalaš gažaldagaid ja gieđahallat eanet kompleaksa dieđuid ja áddet mo iešguđet

ovdanbuktinvuogit váikkuhit sisdollui ja vuostáiváldái.

Máhttit čállit servodatfágas mearkkaša plánet, hábmet ja gieđahallat teavsttaid mat leat heivehuvvon

čállinulbmilii. Dat mearkkaša maiddái juogadit, gaskkustit ja ovdanbuktit máhtu ja dieđuid čálalaččat ja geavahit

servodatfágalaš doahpagiid, hukset ákkastallama ja suokkardit ja problematiseret servodatfágalaš fáttáid.

Dasto mearkkaša dat máhttit duođaštit ja ovdanbuktit servodatfágalaš guorahallamiid bohtosiid čálalaččat.

Čállingálggaid ovdánahttin fágas vuolgá álkes faktacealkagiid ja gažaldagaid sátnádeamis ja gálduide

čujuheamis, dasa ahte čállit fágateavsttaid, ságaškuššat čuolmmaid ja čujuhit eanet kompleaksa gálduide.

Máhttit lohkat servodatfágas mearkkaša suokkardit, dulkot ja reflekteret kritihkalaččat iešguđet historjjálaš,

geográfalaš ja servodatmáhtolaš gálduid. Dasto mearkkaša dat gávdnat dieđuid ja dihtomielalaččat válljet ja

hilgut iešguđet gálduid. Máhttit lohkat mearkkaša reflekteret mo vuolggasadji ja perspektiiva váikkuhit iešguđet

gálduide, dovdát ákkastallama ja earuhit oaiviliid, faktaid ja čuoččuhusaid. Lohkangálggaid ovdánahttin fágas

vuolgá moatti heivehuvvon gáldu geavaheamis, dasa ahte heivehuvvon gáldu ieš gávdnat ja buohtastahttit

dieđuid stuorát gálduid gaskkas mat leat eanet kompleaksa.

Máhttit rehkenastit servodatfágas mearkkaša máhttit háhkat, gieđahallat, analyseret ja árvvoštallat loguid ja

stuorra diehtohivvodaga konteavstta vuođul vai sáhttet oaivvildit juoga servodatáššiid birra. Dasto mearkkaša

dat geavahit áigelinnjáid ja mihttolávaid suokkardit ja ovdanbuktit historjjálaš ja geográfalaš beliid ja oaidnit

oktavuođaid. Máhttit bargat čuolmmaiguin mat gullet ekonomiijai ja golahussii, ja dáid oktavuođaide, gullá

maiddái dasa. Rehkenastingálggaid ovdánahttin fágas vuolgá konkrehta ja álkes tabeallaid ja gráfalaš

ovdanbuktimiid dulkomis, dasa ahte ovttastit ja analyseret stuorát diehtohivvodaga ja oaidnit rievdadusaid

áiggi badjel.

Servodatfágas lea erenoamáš ovddasvástádus dasa ahte oahppit ovdánahttet digitála mielborgárvuođa. Digitála gálggat servodatfágas mearkkašit máhttit geavahit digitála reaidduid gávdnat, gieđahallat ja navigeret digitála gálduin, leat kritihkalaš digitála gálduide ja válljet áigeguovdilis dieđuid. Lea maiddái sáhka máhttit gulahallat, ovttasbargat ja hábmet digitála buktagiid ja čuovvut neahttavuđot gulahallama, personsuodjalusa ja dahkkivuoigatvuođa njuolggadusaid ja norpmaid. Gálga mearkkaša maiddái áimmahuššat diehtosihkkarvuođa. Digitála gálggaid ovdánahttin vuolgá digitála resurssaid suokkardeamis ja geavaheamis, dasa ahte iešheanalaččat ohcat ja válljet dieđuid ja čájehit buriid digitála árvvoštallannávccaid go vállje dieđuid, geavaha digitála resurssaid ja gulahallá digitálalaččat. 1.–4. luohká ohppiid várás galgá digitála reaidduid geavaheapmi leat erenoamáš várrogas, ja ii galgga leat oahpahusa guovddážis.