Sámi musihkka ja lávdi (MUS09‑02)
Gealbomihttomearit ja árvvoštallan
Čilgehus
Gealbomihttomearit
Oahpahusa mihttomearri lea ahte oahppi galgá máhttit
- ja
Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.
sámi árbevirolaš juoigama ja máinnasteami doaimma birra historjjálaš ja dálááiggi perspektiivvasReflekteret lea guorahallat ja jurddašit iešguđet beliid iežas dahje earáid daguin,guottuin ja jurdagiin. Mii sáhttit maid reflekteret áššiid ja diliid, geavatlaš doaimmaid dahje iežamet oahppama. Reflekšuvnnaid bokte sáhttá geahččalit iežas jurdagiid ja guottuid, ja nu ovddidit buoret áddejumi ja máhtu.
- ođđafuomášumiid sámi musihkas ja álgoálbmotmusihkas ja daid
Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.
iežas ráhkademiinVálddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- iešguđetlágan luđiid tonalitehta ja rytmihka ja daid
Analyseret lea guorahallat ášši, diŋgga dahje doahpaga, ja dan bokte gávnnahit maid dat muitala dahje dan oaivila. Analyseret sáhttá mearkkašit ahte mii meannudit vuđolaččat ja vuogádatlaččat ovttaskas elemeanttaid ja oktavuođaid daid gaskkas. Analysa sáhttá maid guoskat bargoprosessii.
vuođđun improvisašuvdnii ja iežas komposišuvnnaide ja arrangemeanttaideVálddahit geavahit ávkin juoidá dahje bargat juoidá vai olahit dihto ulbmila. Geavahit lea sullii seammá go ávkkástallat, atnit dahje váldit atnui ovdamearkka dihte bargovuogi dahje reaiddu.
- ráhkadit luđiid ja juoigat repertoára iešguđet ovdanbuktindiliin
- , ráhkadit ja gaskkustit sámi muitalusaid iešguđet ovdanbuktindiliin
Plánet lea go ráhkada áigumuša man láhkai juksat ulbmila. Plána válddaha mo mii áigut ovdánit vai juksat ulbmila, ja sáhttá čujuhit makkár oktavuohta lea doaimmaid, čađaheami ja ulbmila gaskka.
- iežas persovnnalaš ovdanbuktinvuogi ja ávdnet ođđa lávdeovdanbuktimiid geavahettiin luođi, musihka, muitalusaid, lihkadeami ja digitála reaidduid ovttasdoaimmas earáiguin
Suokkardit mearkkaša vásihit ja geahččaladdat ja dainna sáhttá duhtadit sáhkkiivuođa ja imaštallama. Suokkardit sáhttá mearkkašit áicat, iskat, fuomášit, dárkut ja dutkat. Muhtumin dat oaivvilda ahte iskkadit iešguđet beliid áššis rabas ja kritihkalaš ságaškuššamiin. Dutkkadit sáhttá maid mearkkašit ahte mii geahččalit ja árvvoštallat bargovugiid, buktagiid dahje reaidduid.
- ja
Analyseret lea guorahallat ášši, diŋgga dahje doahpaga, ja dan bokte gávnnahit maid dat muitala dahje dan oaivila. Analyseret sáhttá mearkkašit ahte mii meannudit vuđolaččat ja vuogádatlaččat ovttaskas elemeanttaid ja oktavuođaid daid gaskkas. Analysa sáhttá maid guoskat bargoprosessii.
luođi, musihka, lihkadeami ja muitalusaid anu iežas lávddálaš gaskaoapmin ja identitehta ovdanbuktimin.Ságaškuššat lea muitalit ášši birra nu ahte ovdanbuktá iešguđet beliid das, ja go ákkastallá sihke dan bealis ja vuostá. Ságaškuššan sáhttá loahpahuvvot konklušuvnnain. Ságaškuššat sáhttá ieš okto dahje earáiguin. Go máŋggas leat ságastallamin ášši dahje dili birra, de sáhttet maid leat digaštallamin.
Dađistaga árvvoštallan
Dađistaga árvvoštallan galgá leat mielde ovddideamen oahppama ja gelbbolašvuođa fágas sámi musihkka ja lávdi. Oahppit čájehit ja ovddidit gelbbolašvuođa fágas go suokkardit, ráhkadit, arrangerejit ja ovdanbuktet sámi musihka, luođi, lihkadeami ja muitalusaid iešguđet ovdanbuktindiliin ja go sii reflekterejit daid gaskavuođaid. Oahppit čájehit ja ovddidit maiddái gelbbolašvuođa fágas ovttasbarggu bokte dáiddalaš ideaid gaskkustemiin.
Oahpaheaddji galgá diktit ohppiid váikkuhit oahpahussii, ja movttiidahttit oahppanhálu dainna lágiin ahte oahppit besset suokkardit fágalaš ja dáiddalaš proseassaid, hábmet iežaset albmanahttinvugiid ja barget kreatiivvalaččat vai olahit bohtosa. Oahpaheaddji galgá gulahallat ohppiiguin ovdáneami birra fágas sámi musihkka ja lávdi ja oahppit galget beassat geahččaladdat. Dan gelbbolašvuođa vuođul maid oahppit čájehit, sii galget beassat sániiguin muitalit maid sii orrot máhttimin, ja reflekteret iežaset fágalaš ovdáneami ektui. Oahpaheaddji galgá rávvet viidáset oahppama birra nu ahte oahppit sáhttet rávvagiid geavahit iežaset kreativitehta ovddideapmái ja buorideapmái suokkardeamis, ávdnemis ja ovdanbuktimis ja albmanahttit iežaset gealbbu sihke geavatlaččat ja njálmmálaččat.
Oppalaš árvvoštallan
Oppalašárvosátni galgá čájehit oahppi ollislaš gelbbolašvuođa sámi musihkas ja lávddis go oahpahus fágas loahpahuvvo. Oahpaheaddji galgá plánet ja láhčit oahpahusa nu ahte oahppit besset máŋgga láhkai, oahpes ja amas dilálašvuođain, čájehit iežaset gelbbolašvuođa mas ipmárdus, reflekšuvdna ja kritihkalaš jurddašeapmi leat oassin. Oahpaheaddji galgá bidjat árvosáni fágas sámi musihkka ja lávdi dan vuođul máid oahppi lea čájehan sihke geavatlaččat ja njálmmálaččat go lea čađahan presentašuvnnaid, ovdanbuktimiid ja eará relevánta fágalaš bargguid, ja reflekšuvnnain proseassaid ektui.