Biebbmo ja varresvuoda, sáme pládna (MHE02‑02)
Máhtudakulme ja árvustallam

Dat oahppopládna ij desti guoska

Aktijvuoda buojkulvisá

Tjielggidus

Máhtudakulme 7. jahkedáse maŋŋela

Åhpadusá ulmme le oahppe galggá máhttet

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     ræjdojt, vuodoteknihkajt ja biebmoj russtima metåvdåjt váj stielliji sihkaris ja guoddelis biebmov mij vaddá vuodov buorre varresvuohtaj

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     dåbdudagájt åtsådittjat ja

    Árvustallat le árvvaladdat iesjgeŋgalágásj bielij birra ássjes jali vuojnos. Máhttá aj merkahit kvalitiehtav buktagis jali prosessas árvvaladdat. Árvustallam álu vaddá mærrádusáv jali konklusjåvnåv.

     biebmo májstijt ja tekstuvrav ja

    Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     biebmoj bårddemav lihttáj guossodibmáj
  • dåbddåt ja

    Gåvvidit le tjielggit jali buojkuldahttet vásádusáv, dilev, barggoprosessav jali fágalasj ássjev. Gåvvidit máhttá aj merkahit guoskavasj fáhkamoallánagájt adnet systematiseritjit máhtudagáv ássje birra.

     vuodomájstijt ja

    Åtsådit merkaj vásedit ja gæhttjaladdat ja máhttá diehtemvájnov ja oavdduhimev vaddet. Åtsådit máhttá merkahit ájttsat, åhtsåt, ielvvet, váksjot ja guoradallat. Muhttijn merkaj iesjgeŋgalágásj bielijt ássjes guoradallat rabás ja lájttális árvvaladdama baktu. Åtsådit máhttá aj merkahit barggovuogijt, buktagijt jali vædtsagijt gæhttjalit ja árvustallat.

     ja dágástallat gåktu májste máhtti vájkkudit biebmoj preferánsajda ja biebmoj válljimij

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     bagádusájt biebmoj russtimin, aj njálmálasj, ja riekknit ja

    Árvustallat le árvvaladdat iesjgeŋgalágásj bielij birra ássjes jali vuojnos. Máhttá aj merkahit kvalitiehtav buktagis jali prosessas árvvaladdat. Árvustallam álu vaddá mærrádusáv jali konklusjåvnåv.

     porsjåvnåj stuorrudagáv, digitála ressursaj viehkijn ja daj dagi
  • vuosedit aktijvuodajt biebbmogálvoj juohkusij ja biektelisábnnasij gaskan ma li ájnnasa varresvuohtaj

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     biebmoj mierkkimav ja biebmoj ano modellajt russtitjit varres, moattebelak ja guoddelis biebbmoanov ja

    Reflektierit le guoradallat ja usjudallat iesjgeŋgalágásj bielijt ietjas jali iehtjádij dagojn, guottoj ja ájádusájn. Máhttep aj reflektierit ássjij ja vidjurij, dåjmaj jali ietjama oahppama birra. Reflektierit merkaj gæhttjalit ietjas ájádusájt ja guottojt, ja nav åvddånahttet dádjadusáv.

     ietjas válljimij badjel

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     digitála vædtsagijt buohtastahtátjit ja

    Árvvaladdat le tjielggit ássjev madin åvddånbuktá iesjgeŋgalágásj bielijt ássjen ja argumentieri divna bielij åvdås. Árvvaladdam máhttá låhpaduvvat konklusjåvnåjn. Árvvaladdat máhttep aktu dahkat jali iehtjádij siegen. Dágástallam moaddásij gaskan ássje jali vidjurij birra máhttá árvvaladdam liehket.

     sisadnotjielggidusájt ja reklame duon dán medijájn
  • várajda válldet, giehtadallat ja ávkástallat biebbmogálvojt guoddelis láhkáj

  • Adnet le gå juojddáv ávkástalá jali juojddáv dagá ájggomusáv jåvsåtjit. Adnet le vargga sæmmi gå ávkástallat, sæmmi gå adnuj válldet duola dagu barggovuogev jali vædtsagav.

     árbbediedov biebmoj gållådime birra ja

    Reflektierit le guoradallat ja usjudallat iesjgeŋgalágásj bielijt ietjas jali iehtjádij dagojn, guottoj ja ájádusájn. Máhttep aj reflektierit ássjij ja vidjurij, dåjmaj jali ietjama oahppama birra. Reflektierit merkaj gæhttjalit ietjas ájádusájt ja guottojt, ja nav åvddånahttet dádjadusáv.

     ietjas biebmoj gållådime badjel
  • stiellit biebmov dålån ja ietjá árbbedábálasj biebbmostiellima arienájn ja  ságastallap bårråmdábij birra gámán/låvdagoaden ja gåktu sosiála aktijvuohta bårråmusán máhttá varresvuodav nannit
  • stiellit biebmojt ietjas kultuvras ja ietjá kultuvrajs ja

    Buohtastahttet le guoradallat avtalágásjvuodajt ja sieradusájt guovte jali moatte vidjurij gaskan.

     biebbmogálvoj anov ja bårråmdábijt, ja

    Reflektierit le guoradallat ja usjudallat iesjgeŋgalágásj bielijt ietjas jali iehtjádij dagojn, guottoj ja ájádusájn. Máhttep aj reflektierit ássjij ja vidjurij, dåjmaj jali ietjama oahppama birra. Reflektierit merkaj gæhttjalit ietjas ájádusájt ja guottojt, ja nav åvddånahttet dádjadusáv.

     gåktu árbbedábe biebmoj vuoksjuj gulluji aktij luondujn ja iellemvuogijn iesjguhtik guovlojn

Åhpadattijn árvustallam

Åhpadattijn árvustallam galggá viehkken åvdedit oahppamav ja fáhkamáhtudagáv åvddånahttet. Oahppe vuosedi ja åvddånahtti máhtudagáv biebmon ja varresvuodan 5., 6. ja 7. dásen gå russtiji, åtsådi ja árvustalli biebmov ja bårråmusájt, ja gå reflektieriji tjuolmaj badjel ma guosski biebbmuj, varresvuohtaj ja biebmoj gållådibmáj. Åhpadiddje galggá dilev láhtjet oahppijoassálasstemij ja arvusmahttet oahppammiellaj moattebelak, praktihkalasj dahkamusáj baktu gievkanin ja ietjá vuogas oahppamarienájn. Åhpadiddje ja oahppe galggi ságastallat oahppij åvddånime birra biebmon ja varresvuodan. Oahppe galggi bessat gæhttjaladdat. Dajna máhtudagájn mav oahppe vuosedi, galggi bessat moalgget majt ietjasij mielas bukti, ja majt buorebut nahki gå åvddåla. Åhpadiddje galggá bagádallat ienep oahppama gáktuj ja åhpadimev hiebadit navti váj oahppe bessi bagádallamij milta vijdedit ietjasa máhtudagáv russtitjit guoddelis biebmov mij la vuodon buorre varresvuohtaj ja jut sjaddi diedulasj gållådiddjen ja biebbmokultuvra gaskostiddjen.